Γράψτε τη λέξη/φράση αναζήτησης

Popular Tags

Επετειακή ομιλία για την 15η Νοεμβρίου 1912, ημέρα μνήμης της Μάχης του Αίπους

Πανηγυρική Ομιλία για την επέτειο της Μάχης του Αίπους 15 Νοεμβρίου 1912

 

Σεβασμιότατε, Σεβαστοί Πατέρες,

Αξιότιμοι εκπρόσωποι των Πολιτικών και Στρατιωτικών Αρχών του τόπου,

Αγαπητά παιδιά, Κυρίες και Κύριοι,

   Σήμερα βρισκόμαστε εδώ, σε έναν τόπο φορτισμένο με ιστορία, μνήμη και θυσία, για να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους ήρωες της Μάχης του Αίπους του 1912, οι οποίοι έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της πατρίδας μας. Δεν συγκεντρωθήκαμε απλώς για να θυμηθούμε ένα ιστορικό γεγονός.

   Συγκεντρωθήκαμε για να υποκλιθούμε μπροστά σε μια θυσία. Για να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας ανθρώπους που, πριν από 114 χρόνια, άφησαν πίσω τους προσωπική ζωή, οικογένειές, όνειρά και στάθηκαν απέναντι από τον εχθρό, έχοντας ως υπέρτατο ιδανικό την ελευθερία.

   Το Αίπος δεν είναι απλώς μια γεωγραφική τοποθεσία. Είναι ένας τόπος ιερός. Ένας τόπος όπου η ιστορία γράφτηκε με αίμα και ηρωισμό.

   Για περισσότερους από τρεις αιώνες, ο Χιακός λαός διατήρησε άσβεστη την ελληνική του συνείδηση, τη γλώσσα, την πίστη, τις παραδόσεις και την προσδοκία της ελευθερίας.

   Η μνήμη της Σφαγής του 1822 παρέμενε νωπή, βαθιά χαραγμένη στην ψυχή του τόπου. Οι γενιές που ακολούθησαν μεγάλωσαν με την ιστορική μνήμη των θυσιών και την προσδοκία ότι κάποτε θα ερχόταν η ημέρα της εθνικής αποκατάστασης.

   Η ημέρα αυτή πλησίασε το 1912, ενενήντα χρόνια μετά την Σφαγή, μέσα στη δίνη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, ανήμερα της εορτής των Αγίων, Πολιούχων της Χίου, Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου.

   Στις 11 Νοεμβρίου 1912, ο ένδοξος ελληνικός στόλος του Πολεμικού Ναυτικού καταπλέει στη Χίο. Η απόβαση των ελληνικών στρατευμάτων και η είσοδός τους στην πόλη της Χίου γεννούν ενθουσιασμό και ελπίδα.

   Ο τότε Στρατιωτικός Διοικητής Αντισυνταγματάρχης Ζιχνής Μπέης δεν αποδέχεται έτσι εύκολα την παράδοση το νησιού στις Ελληνικές Δυνάμεις, αντιθέτως απέσυρε τις οθωμανικές δυνάμεις προς το εσωτερικό του νησιού καταλαμβάνοντας καίριες στρατηγικές θέσεις στους Αγίους Πατέρες, στις Καρυές, στο Πιτυός και στο Αίπος.

   Μέσα σε αυτή τη δύσκολη ιστορική συγκυρία έρχεται η 15η Νοεμβρίου 1912, η ημέρα της Μάχης του Αίπους. Την παραμονή, ο 9ος λόχος του 1ου Συντάγματος πεζικού του Λοχαγού Δημητρίου Μαυρομιχάλη, ο ουλαμός πολυβόλων του Ανθυπολοχαγού Σπυρίδωνα Αθανασόπουλου και το άγημα πεζοναυτών του Υποπλοιάρχου Ιωάννη Δεμέστιχα, υπό την γενική διοίκηση του Λοχαγού Αριστείδη Κουβέλη στρατοπεδεύουν στην περιοχή “Πραντούνικα”, του Αγίου Μακαρίου. Οδηγοί τους στη δύσκολη και επικίνδυνη αυτή ανάβαση οι Βρονταδούσοι: Γεώργιος Κάστανος, Λουκής Γέμελος, Δημήτριος Αρμενάκης, Σταμάτιος Μπαχάς κ.α.  

   Το ξημέρωμα της 15ης Νοεμβρίου 1912 οι πρωταγωνιστές της μάχης, καταλαμβάνουν τη στρατηγική αυτή τοποθεσία ακολουθώντας το λεγόμενο "Μονοπάτι θυσίας Αίπους" αιφνιδιάζοντας τον εχθρό. Σύμφωνα με τις διαταγές του στρατιωτικού διοικητή, Συνταγματάρχη Νικολάου Δελαγραμμάτικα, με την κατάληψη της κορυφής θα ολοκληρωνόταν και η στρατιωτική επιχείρηση. Αυτό όμως δεν ίσχυσε για το άγημα των πεζοναυτών το οποίο αντιθέτως συνέχισε την προέλαση του προς το εσωτερικό, χωρισμένο σε δύο τμήματα. Το ένα με επικεφαλής τον Υποπλοίαρχο Νικόλαο Ρίτσο, τράβηξε προς τις Κυμιές, ενώ το άλλο με επικεφαλής τον Υποπλοίαρχο Ιωάννη Δεμέστιχα συνέχισε την επέλασή του καταλαμβάνοντας το ύψωμα της Σελλάδας.

   Στον ορεινό αυτό τόπο του Βροντάδου μας, διεξήχθη μια σκληρή και άνιση αναμέτρηση. Έλληνες στρατιώτες αγωνίστηκαν με αποφασιστικότητα και αυταπάρνηση, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες της μορφολογίας του εδάφους και την αντίσταση των οθωμανικών δυνάμεων.

   Η μάχη αυτή συνδέεται άρρηκτα με τη θυσία τόσων ηρώων που προσέφεραν τη ζωή τους για την ελευθερία μας. Μεταξύ αυτών διακρίνονται: ο Υποπλοίαρχος Π.Ν. Νικόλαος Ρίτσος από την Μονεμβασιά, ο Ιωάννης Παστρικάκης τριτοετής Ναυτικός Δόκιμος από την Κρήτη και ο Δεκανέας Βασίλειος Στάικος από την Ναυπακτία.

     Η προσφορά των κατοίκων του Βροντάδου ήταν ανεκτίμητη. Ιερείς, δάσκαλοι, ηλικιωμένοι, γυναίκες και παιδιά, αγωνίστηκαν στο πλευρό των αγωνιστών, μεταφέροντας τους, τρόφιμα πολεμοφόδια και νερό ανεβοκατεβαίνοντας το Αίπος, αψηφώντας τον κίνδυνο από τα πυρά του εχθρού. Τα σχολεία της περιοχής του Αγίου Γεωργίου είχαν μετατραπεί σε προσωρινά νοσοκομεία περιθάλποντας τους τραυματίες. Αξιοσημείωτη δε ήταν η προσφορά των αειμνήστων Αρχιμανδρίτη Στεφάνου Τσιχλή, ιατρού Γεωργίου Πιταούλη και των δασκάλων Διονυσίου Τελλή και Παντελή Κοσμά.

    Η Μάχη του Αίπους αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους και πιο συμβολικούς σταθμούς του αγώνα για την απελευθέρωση της Χίου. Οι μάχες συνεχίστηκαν και τις επόμενες εβδομάδες, έως την παράδοση των οθωμανικών δυνάμεων μετά από 41 ημέρες και συγκεκριμένα την 21η Δεκεμβρίου 1912. Έτσι ολοκληρώθηκε ο αγώνας για την απελευθέρωση του νησιού μας.

   Η μεγάλη προσφορά των Βρονταδουσίων και του Ιερού Καθεδρικού Ναού του Αγίου Γεωργίου έτυχαν απήχησης και γενικής αναγνώρισης από τους οικείους των ηρώων και της Ελληνικής Πολιτείας.

   Το 1928 όταν πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των λειψάνων του Παστρικάκη, η μητέρα του τα μετέφερε από το Νεκροταφείο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου Χίου στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου. Απευθυνόμενη δε στο εκκλησιαστικό συμβούλιο του Ναού με συγκίνηση είπε: "Γνωρίζω τας τιμάς που αποδίδετε κατ'έτος στο παιδί μου. Γι' αυτό και εγώ δεν τα παίρνω μαζί μου στην Κρήτη, αλλά τα αφήνω σ' εσάς. Σας ανήκουν."

Αγαπητοί συμπατριώτες,

   Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, το ερώτημα που τίθεται μπροστά μας δεν είναι μόνο τι συνέβη τότε.

   Είναι και τι σημαίνει για εμάς σήμερα εκείνη η θυσία.

   Τι σημαίνει να αγαπάς τον τόπο σου, την πατρίδα σου; Τι σημαίνει να υπερασπίζεσαι την ελευθερία σου; Τι σημαίνει να παραμένεις πιστός στις αξίες και στις αρχές σου, ακόμη και όταν το τίμημα είναι η ίδια σου η ζωή;

   Οι ήρωες του Αίπους μάς έδωσαν την απάντηση με την ίδια τους τη θυσία.

   Μας δίδαξαν ότι η ελευθερία δεν είναι αυτονόητη. Δεν χαρίζεται. Κατακτάται με αγώνες, ενότητα, αποφασιστικότητα και προσωπικές θυσίες.

   Έχουμε χρέος να διατηρούμε ζωντανή την ιστορία του τόπου μας. Να μεταφέρουμε στις νεότερες γενιές τα γεγονότα, τα ονόματα και τις αξίες που σημάδεψαν την πορεία της Χίου.

   Ένας λαός που ξεχνά την ιστορία του κινδυνεύει να χάσει τη ταυτότητά του.

   Ας μην επιτρέψουμε, λοιπόν, η θυσία των ηρώων του Αίπους να γίνει μια απλή ημερολογιακή επέτειος.

   Ας γίνει παράδειγμα ευθύνης, ενότητας και προσφοράς, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

   Τόσο εύστοχα έγραψε ο σπουδαίος Αλεξανδρινός ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης στο ποίημα Θερμοπύλες:

  «Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες».

   Αυτοί ήταν οι αγωνιστές του Αίπους. Άνθρωποι που στάθηκαν στις δικές τους Θερμοπύλες.

   Σκύβουμε ευλαβικά το κεφάλι μπροστά στους ήρωες που πότισαν με το αίμα τους αυτή τη γη.

   Ως Βρονταδούσοι, αισθανόμαστε ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθιά υπερηφάνεια, τιμώντας τη μνήμη του Νικολάου Ρίτσου, του Ιωάννη Παστρικάκη, του Βασιλείου Στάικου, αλλά και όλων εκείνων των αγωνιστών που πάλεψαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία της μυροβόλου μας Νήσου.

   Η μνήμη τους ας παραμείνει αιώνια, άσβεστη.

   Η θυσία τους ας αποτελεί για όλους μας φάρο ιστορικής συνείδησης και εθνικής αξιοπρέπειας.

Τιμή και δόξα στους ήρωες του Αίπους και σε όλους τους αγωνιστές της Χιακής Ελευθερίας.

Ζήτω η Χίος!

Ζήτω το Έθνος!

 

Ο Διοικητής ΑΕΝ/Οινουσσών Πλωτάρχης Λ.Σ.

ΠΑΡΙΑΡΟΣ Ματθαίος